Tạo không gian an toàn cho trẻ em trong nhà ở

Đây cũng là một chủ đề được quan tâm bởi nhiều kiến trúc sư, nhà thiết kế và các chuyên gia y tế, nhất là khi các tai nạn xuất phát từ việc trẻ em tiếp xúc với những đồ vật kém an toàn trong nhà vẫn không ngừng xảy ra. “Tôi đã gặp phải nhiều trường hợp các bé bị chuyển đến phòng cấp cứu vì chọc tay vào ổ điện” - lời chia sẻ dành cho các bậc cha mẹ của bác sĩ Ben Hoffman đến từ khoa Nhi thuộc Đại học Y dược và Khoa học Oregon ở Portland, bang Oregon (Mỹ).

Các nguyên tắc cơ bản

Mỗi khi lựa chọn đồ nội thất, vải vóc và các vật dụng sẽ được bố trí trong phòng của trẻ, hãy đảm bảo rằng tất cả các bề mặt và vật liệu của chúng được làm từ những thành phần không độc hại và phù hợp với lứa tuổi của bé. Bàn ghế cần được đặt cách xa cửa sổ và kệ tủ để các bé không leo trèo nguy hiểm. Hạn chế tối đa những vật dụng sau trong tầm với của trẻ:

- Vật dụng có nhiều góc hoặc cạnh sắc nhọn.

- Những đồ vật nhỏ với kích cỡ có thể nuốt vào miệng được.

- Vật dụng dễ vỡ.

- Những vật dụng quá nóng, có nhiệt độ cao hoặc có thể gây phỏng.

- Những vật dụng gắn liền với dây điện.

Một số loại thảm, màn cửa hoặc giấy dán tường có thể làm phát tán vài loại khí hoặc sợi tổng hợp có khả năng làm bẩn không khí trong phòng, gây hại cho phổi và đường thở của bé. Do vậy, thiết kế phòng của trẻ cần đảm bảo không khí bên trong được luân chuyển, thông thoáng và lọc được bụi bẩn. Các bề mặt trong phòng nên được làm từ những vật liệu có thể dễ dàng được lau chùi sạch sẽ mà không phải dùng đến những hóa chất tẩy rửa có thể gây nguy hiểm cho trẻ. Ưu tiên các vật liệu có khả năng hạn chế sự bám dính hoặc tích tụ của vi trùng, vi khuẩn và bụi bẩn.

Bàn ghế, giường và tủ cần có kích cỡ phù hợp với trẻ. Chẳng hạn, chiếc ghế phải có kích thước sao cho bé có thể ngồi vào đó một cách dễ dàng và thoải mái, không phải chật vật hay lo sợ té ngã mỗi khi lên ghế hoặc xuống ghế. Tương tự, bàn ăn hoặc bàn học cần có chiều cao phù hợp để trẻ có thể ngồi đúng tư thế và không phải rướn người. Bàn ghế phải chắc chắn và đủ độ bền để trẻ có thể dùng lâu dài, không bất ngờ bị nứt hoặc gãy trong quá trình sử dụng.

Ánh sáng tự nhiên, cây cỏ và những màu sắc tươi sáng giúp tạo ra một không gian tích cực và đầy sức sống để các bé được thỏa sức vui chơi, hoạt động, nâng cao khả năng học hỏi và sáng tạo. Hiển nhiên, những màu sắc và cây cỏ bố trí trong phòng cần được lựa chọn trên cơ sở phản hồi của của các bé đối với chúng, bởi mỗi bé sẽ có cơ địa và ý thích khác nhau đối với những điều này. Bên cạnh đó, hãy bố trí đồ đạc trong phòng của trẻ sao cho rộng rãi và thông thoáng để các bé có thể chơi đùa một cách an toàn. Cửa ra vào và các hộp tủ cần được thiết kế sao cho dễ đóng mở. Đồ chơi và những đồ vật mà trẻ thường sử dụng cần được cất trong những chiếc rổ hoặc túi treo sao cho các bé dễ lấy. Không gian vui chơi và góc học tập cần phải đủ rộng để trẻ có thể tương tác với các anh chị em hoặc bạn bè đồng trang lứa đến chơi - những hoạt động cần thiết cho sự phát triển các kỹ năng giao tiếp xã hội của bé.

Giường cũi cho trẻ nhỏ cần đáp ứng các tiêu chuẩn thiết kế mới nhất về an toàn

Về bài trí phòng ngủ

Lựa chọn giường cũi phù hợp với trẻ: giường cũi cho trẻ nhỏ cần đáp ứng các tiêu chuẩn thiết kế mới nhất về an toàn, để trẻ có thể nằm và di chuyển thoải mái mà không sợ té ngã hay mắc kẹt. Không dùng các mẫu giường cũi đã lỗi thời hoặc chưa được khắc phục các khuyết điểm về an toàn cho trẻ. Giường cũi cần phải có cấu trúc chắc chắn, vững chãi và đã thông qua kiểm nghiệm.

Chỗ ngủ của trẻ cần đơn giản nhất có thể: “Giường ngủ cho trẻ em dưới hai tuổi không nên có gối ôm, đồ chơi, các loại gối có độ nhún cao, hoặc chăn mền quá lớn hay nặng nề, bởi chúng có thể gây nguy hiểm cho các bé” - lưu ý của bác sĩ Ben Hoffman.

Bảo vệ trẻ khỏi nguy cơ té ngã: “Khung cũi cần đủ cao và phần nệm cần đủ thấp để trẻ không thể tự trèo ra ngoài ở tư thế đứng”, bác sĩ Hoffman chia sẻ. Cũng theo ông, nếu phòng của trẻ ở trên lầu và có cửa sổ, chúng ta cần khóa chặt cửa sổ hoặc thay thế bằng khung cửa kính đóng kín và cố định để bé không thể tự ý mở hay trèo ra ngoài. Với trẻ em dưới hai tuổi, không nên để bé một mình với những chiếc bàn hoặc ghế có thể xếp gọn hoặc thay đổi cấu trúc. “Ngay cả những em bé hai tuần tuổi cũng vẫn có thể tò mò, táy máy những vật dụng đó để rồi bị kẹp tay hoặc tự ngã lăn xuống đất và chấn thương”, bác sĩ Hoffman cảnh báo.

Gia cố những đồ đạc có kích thước lớn: “Kệ sách hoặc tủ quần áo là vài thứ đồ đạc hấp dẫn và nguy hiểm đối với những bé có sở thích leo trèo”, bác sĩ Hoffman khuyên chúng ta. Hãy gia cố những vật dụng này vào tường bằng bản giằng để hạn chế khả năng gây nguy hiểm của chúng đối với trẻ.

Đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy: sau đây là một vài lời khuyên đáng tham khảo từ Hiệp hội Phòng cháy Chữa cháy Hoa Kỳ:

- Lắp đặt thiết bị báo cháy bên trong phòng của trẻ và ở ngoài dãy hành lang đi qua căn phòng đó.

- Nếu phòng của trẻ ở tầng hai, cần bố trí thang thoát hiểm ở gần cửa sổ và hướng dẫn cho trẻ lớn cách sử dụng nó khi có trường hợp khẩn cấp.

- Hướng dẫn cho trẻ cách xử trí mỗi khi có tình huống khẩn cấp trong nhà, và thống nhất một địa điểm dễ tìm bên ngoài ngôi nhà để các thành viên trong gia đình có thể dễ dàng chạy ra và gặp nhau nếu xảy ra hỏa hoạn.

Thận trọng với dây điện: thống kê cho thấy dây điện gần cửa sổ là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến trẻ nhỏ bị tai nạn ngạt thở. “Không nên bố trí dây điện hay ổ điện gần cửa sổ”, lời khuyên của nhà thiết kế Nancy Barrett đến từ Hiệp hội Các nhà Thiết kế nội thất Hoa Kỳ. Nếu không, bạn có thể bố trí thêm các thiết bị bao phủ dây điện hoặc cập nhật những công nghệ mới nhất liên quan đến an toàn về dây điện.

Che phủ ổ cắm điện: tai nạn trẻ em liên quan đến ổ điện không phải hiếm. Theo bác sĩ Hoffman, giải pháp tốt nhất chính là đảm bảo ổ điện luôn trong tình trạng được cắm cùng thiết bị che phủ. Mỗi khi cần phải cắm điện, hãy đảm bảo rằng các dây điện được cắm chắc chắn kèm với đầy đủ sự che phủ để trẻ không thể giật dây điện hoặc cho tay vào ổ điện.

Loại bỏ mọi tác nhân có thể khiến trẻ ngạt thở: “Bất cứ đồ vật nào có kích cỡ đủ nhỏ để trẻ có thể nuốt vào đều có thể gây nguy hiểm cho trẻ”, bác sĩ Hoffman cảnh báo.

Cuối cùng, cần lưu ý rằng các bé sẽ lớn rất nhanh; do vậy, hãy ưu tiên những giải pháp linh hoạt và tiết kiệm chi phí cho thiết kế phòng của trẻ. Hãy đảm bảo rằng phòng của bé có diện tích sử dụng đủ rộng để có đủ không gian dự phòng cho những sự thay đổi theo độ tuổi của trẻ về sau (chẳng hạn, khi trẻ đến tuổi đi học, các bé sẽ cần thêm diện tích cho góc học tập, để bố trí thêm sách vở hoặc dụng cụ chơi thể thao…).

ThS. PHAN NGUYỄN KHÁNH ĐAN

Kids Read

Kids-Read-Tre-em-vui-doc1

Lễ Khai mạc có sự tham gia của Đại diện lãnh đạo Đề án Ngoại ngữ quốc gia 2020, Đại diện ban giám hiệu của các trường tiểu học tham gia dự án tại Hà Nội. Đặc biệt, 25 em học sinh tiểu học sẽ tham gia phần kể chuyện mẫu (một lớp học mẫu về “kỹ năng kể chuyện”) với giáo viên người Anh của Hội đồng Anh. Dự án KidsRead là dự án toàn cầu do Hội đồng Anh xây dựng được thực hiện từ năm 2011 tại 10 quốc gia tại Trung Đông và Bắc Phi và đã được mở rộng sang châu Á từ năm 2015. Tổng cộng có 10 nước tại khu vực Châu Á Thái Bình Dương được lựa chọn tham gia dự án trong đó có Việt Nam.

Kids-Read-Tre-em-vui-doc

Từ khi Kids Read ra mắt vào năm 2011, đã có hơn 50.000 trẻ em tại các trường tiểu học công lập tham gia, và 15.000 trẻ em khác hưởng lợi từ các sự kiện cộng đồng Kids Read. Chương trình Kids Read kết hợp các hoạt động tại trường lớp và trong cộng đồng để khuyến khích học sinh học sinh tiểu học vui đọc cả trong lớp học và tại nhà đồng thời giúp phát triển kỹ năng tiếng Anh cho thế hệ tương lai, bằng cách giới thiệu những cuốn sách trẻ em hay nhất từ Vương quốc Anh.

Năm 2015, dự án được thực hiện tại Bình Dương và Việt Nam là nước đứng đầu trong nhóm quốc gia châu Á này tính về số lượt trẻ em tham gia và hưởng lợi từ Kids Read. Tiếp nối thành công này, dự án thực hiện tại Hà Nội năm 2016 hứa hẹn sẽ kết nối tới hàng nghìn trẻ em và nâng cao sự yêu thích của các em với việc đọc sách.

NV

Bé khóc đêm, làm sao đây ?

Vừa gấp tã cho con, chị vừa nói: “Ui, chị cũng nhớ mãi khoảng thời gian ấy. Lúc mới sinh Cún trong bệnh viện về, bụ bẫm, xinh xắn, cứ ăn no lại lăn ra ngủ, chẳng quấy khóc gì, ai cũng khen Cún dễ nuôi. Thế mà đùng một cái, đúng hôm Cún tròn 2 tháng tuổi, chẳng hiểu tại sao ban ngày Cún vẫn chơi ngoan ngoãn nhưng tới 6 giờ tối lại lăn ra khóc, mà khóc ghê cơ, oằn người, mặt đỏ gay, nước mắt giàn giụa. Nhìn thấy con thế, chị không biết làm sao nữa, đầu óc cứ rối tung lên, gọi cho đằng nội rồi đằng ngoại, ai mách gì chị cũng làm theo, nhưng Cún vẫn khóc một mạch tới tận 9 giờ thì lăn ra ngủ. Nhìn con khóc mà nước mắt chị cũng chảy dài theo con.”

Tôi nói chen ngang lời chị: “Chị có đưa con đi khám không?”

“Có chứ, hôm sau chị đưa con đi khám bác sĩ thì Cún hoàn toàn khỏe mạnh, phát triển tốt, không có gì phải lo lắng hết, có lẽ bé chỉ khóc dạ đềthôi, chị cũng yên tâm phần nào. Nhưng đến tối lại khóc lại như hôm trước, chị chỉ biết ôm con mà ruột đau thắt lại, người ta ở cữ thì béo lên mà chị thì cứ gầy còm nhom cả người.”

“ Đúng rồi, đợt đấy em thấy chị mệt mỏi và phờ phạc lắm.”

Chị gật đầu đáp: “Anh xã chị thấy con khóc như thế cũng xót ruột mà cũng thương chị nữa nên chăm tìm hiểu lắm, một hôm thấy anh mang về tpcn ColicKiddy của Canada dành cho bé khóc đêm và khóc dạ đề, anh nói thành phần rất an toàn như Khoai mỡ, dưa chuột đắng, hoa cúc đức làm giảm nhu động ruột của bé, giúp bé hết co thắt ruột và đau bụng nên làm dứt cơn khóc, ColicKiddy còn giúp bé hết khóc do đau bụng, đầy bụng, chướng hơi do thức ăn, ăn quá nhanh, nuốt nhiều hơi trong khi bú, và đau bụng không rõ nguyên nhân. Trước khi con khóc, chị hòa 1 viên vào sữa cho con uống, cách 1h chị lại cho uống, liên tục 3 viên/ngày.”

Thấy tôi chăm chú lắng nghe, chị tiếp lời: “ Mấy ngày đầu Cún chỉ đỡ khóc thôi, đến ngày thứ 5 cho con uống xong thì ông bà ngoại tới chơi, mải nói chuyện mà chị cũng quên mất thời gian, tới khi nhớ ra thì đã là 10 giờ đêm rồi, đầu tiên chị hơi giật mình sau đó là vui mừng vì hôm nay Cún không hề khóc một tiếng nào. Rồi hôm sau, hôm sau nữa Cún vẫn chơi ngoan, chẳng hề có trận khóc kinh hoàng như trước mà không cần phải dùng tới ColicKiddy.”

Nhìn Cún đáng yêu đang bò loanh quanh trong nhà, tôi tự nhủ rằng sắp tới lấy chồng và sinh con đầu lòng rồi, có lẽ tôi cũng nên bỏ túi cho mình bí quyết này thôi, bí quyết mang tên ColicKiddy.

Mời các bạn xem thêm chia sẻ của những bệnh nhân khác sau khi sử dụng ColicKiddy tại đây.

Điện thoại tư vấn giờ hành chính: 04.3766.2222 – 0984.464.844

Hotline tư vấn miễn cước: 1800.1044

Văn phòng tư vấn: 204H, Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội

10 điều mà trẻ rối loạn phổ tự kỷ muốn bày tỏ

Nhiếp ảnh gia người Mỹ Debbie Rasiel chia sẻ về những bức ảnh chị chụp về cuộc sống của những đứa trẻ tự kỷ tại Việt Nam và khắp nơi trên thế giới nhân dịp đến Hà Nội tổ chức triển lãm ảnh về trẻ tự kỷ hối tháng 3-2016. Bản thân chị Debbie Rasiel cũng là một người mẹ có con mắc chứng rối loạn phổ tự kỷ.

Trẻ rối loạn phổ tự kỷ theo mô tả của Bác sĩ tâm thần học Leo Kanner năm 1943 là những trẻ thường có biểu hiện khiếm khuyết về mặt xã hội, giao tiếp không lời và có lời; có những mẫu hành vi rập khuôn, lặp đi lặp lại và có những khó khăn về ăn uống.

Việc điều trị cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ trên thế giới hiện nay có rất nhiều phương pháp can thiệp, tuy nhiên khi bạn áp dụng phương pháp nào đó, bạn nên dựa vào nguyên tắc là Trẻ rối loạn phổ tự kỷ cần bạn Biết và Hiểu những gì mà Trẻ đang cần. Do đó khi chăm sóc, điều trị và huấn luyện cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ, cha mẹ và người chăm sóc trực tiếp trẻ nên biết được trẻ rối loạn phổ tự kỷ đang cần gì ở chúng ta. Dưới đây là 10 điều mà những đứa trẻ mắc chứng này muốn bày tỏ với chúng ta:

Ảnh minh họa: Internet.

1. Cháu là một đứa trẻ có chứng tự kỷ. Điều này không định nghĩa hay hàm ý cả con người của cháu.

2. Các cảm nhận về giác quan của cháu bị rối loạn. Não bộ cháu không thể lọc tất cả các thông tin ghi nhận được, và lúc nào cháu cũng trong tình trạng quá tải!

3. Xin nhớ phân biệt giữa won`t (sẽ không: cháu lựa chọn không làm) và can`t (không thể: Cháu không thể làm). Cả ngôn ngữ tiếp thu lẫn ngôn ngữ diễn đạt đều khó đối với cháu.

4. Cháu là một người có lối suy nghĩ cụ thể. Cháu hiểu ngôn ngữ theo nghĩa đen.

5. Hãy kiên nhẫn với vốn từ ít ỏi của cháu.

6. Do ngôn ngữ quá khó đối với cháu, cháu rất có khuynh hướng thiên về thị giác.

7. Hãy tập trung và xây dựng trên những gì cháu có thể làm, chứ không phải những gì cháu không thể làm.

8. Hãy giúp cháu trong việc tương tác xã giao.

9. Hãy cố xác định xem điều gì gây khởi phát cơn bùng giận nơi cháu. Cơn bùng giận như năng lượng phóng xạ, cơn bùng phát, hay cơn thịnh nộ, dù gọi là gì đi nữa thì cũng đáng sợ đối với bản thân cháu hơn đối với cô chú.

10. Nếu là thành viên gia đình, hãy THƯƠNG YÊU CHÁU VÔ ĐIỀU KIỆN. Nên nhớ rằng trải nghiệm này xảy ra với cháu, chứ không phải cô chú.

Ngoài nắm rõ những điều trên, các bậc phụ huynh nếu gặp khó khăn trong quá trình chăm sóc trẻ có thể tìm đến các cơ sở y tế tư vấn các chuyên gia trị liệu ngôn ngữ cho trẻ để giúp trẻ đạt được những gì tốt đẹp nhất trong giao tiếp xã hội.

Hoàng Văn Quyên

(Chuyên viên m ngữ trị liệu, BV Nhi đồng 1)

Cảnh báo khi trẻ lười vận động

Clip về thực trạng trẻ em Việt Nam hiện nay ngồi nhiều, vận động ít, béo phì gia tăng do Đài THVN thực hiện. (Nguồn: Youtube)

Ảnh: DELAHAYE CATHERINE/SIPA

Hội Tim mạch Pháp đã gióng hồi chuông cảnh báo về vấn đề này, trẻ em từ 9-16 tuổi càng ngày càng ít vận động, điều này làm gia tăng nguy cơ béo phì và mắc các bệnh tim mạch, đái tháo đường.

Nếu năm 1971 một đứa trẻ chạy 800 mét trong 3 phút thì năm 2013 phải mất 4 phút. Ở Pháp ít hơn 50% trẻ em có những hoạt động thể chất hàng ngày.

Trẻ từ 4- 10 tuổi, trung bình có 2 giờ ngồi trước màn hình. Nếu trẻ 5 tuổi xem tivi hơn 1 giờ mỗi ngày thì gia tăng nguy cơ béo phì.

Điều quan trọng là phải có hoạt động thể chất ngay từ lúc còn nhỏ, vì vậy người lớn cần gương mẫu, tạo môi trường thuận lợi cho trẻ có những hoạt động thể chất. Cần quản lý truy cập vào máy tính, thời gian xem tivi của trẻ, ưu tiên cho các hoạt động ngoài trời (chơi trong giờ giải lao với bạn bè ở trường, thay đổi hành trình đi lại tới trường bằng cách đi bộ.

Nên khuyến khích trẻ có những hoạt động thể chất 1-2 lần /tuần hoặc những ngày cuối tuần đi dạo bộ cùng gia đình hay chơi trò chơi tập thể.

BS. Ái Thủy

(Theo Metronews.fr)

Tại sao trẻ nói lắp?

Con tôi năm nay 9 tuổi. Cháu bị nói lắp rất nhiều. Rất mong bác sĩ tư vấn giúp tôi nguyên nhân và cách khắc phục.

Bùi Thị Phương (Thanh Hóa)

Tật nói lắp là một chứng rối loạn trong diễn đạt lời nói. Đây là một tật khá phổ biến, thường gặp ở trẻ em, bé trai mắc gấp 3 lần bé gái. Nói lắp có thể xuất hiện trong giai đoạn bắt đầu tập nói. Khoảng 1% trẻ sau tuổi dậy thì bị tật nói lắp dai dẳng. Ngoài tật nói lắp ra, trẻ hoàn toàn bình thường. Khi chúng ta nói, có những kích thích tác động vào các bộ phận cảm thụ của lưỡi, môi, má và thanh quản. Các kích thích đó theo cơ quan phân tích lời nói đến vùng phân tích vận động của lời nói (vùng Broca). Khi các bộ phận này không phối hợp được thật tốt với nhau thì lời nói phát ra sẽ khó khăn và sinh ra tật nói lắp. Có rất nhiều giả thuyết về những nguyên nhân gây ra tật nói lắp như: chấn thương khi còn sơ sinh (sinh khó, ngã… ảnh hưởng đến vùng Broca); người mẹ khi mang thai mắc bệnh hoặc trẻ bị bệnh ở não sau khi điều trị khỏi đã để lại tì vết nào đó ở trung tâm ngôn ngữ; một cú sốc thời thơ ấu khiến trẻ mắc tật; trên vỏ não có những đoạn tách rời ngăn những tín hiệu lưu thông bình thường giữa các khu vực trong vùng kiểm soát ngôn ngữ. Tật nói lắp thường có tính di truyền, người ta nhận thấy trong gia đình có nhiều người nói lắp thì khả năng nói lắp của con cháu họ rất cao.

Việc điều trị nói lắp không khó, nhưng bệnh nhân cần kiên trì và có sự cảm thông, giúp đỡ của những người xung quanh, tăng cường rèn luyện kỹ năng nói, kiên nhẫn làm thường xuyên, lâu dài.

ThS. Lê Hưng

Làm gì khi trẻ không chịu bú mẹ?

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng “Nuôi con bằng sữa mẹ góp phần quan trọng trong sự phát triển của trẻ em và sức khỏe của người phụ nữ”. Việc nuôi con bằng sữa mẹ giúp bà mẹ tiêu thụ nguồn năng lượng dự trữ trong lúc mang thai, do đó dễ dàng duy trì cân nặng sau sinh. Nuôi con bằng sữa mẹ làm giảm nguy cơ ung thư vú, ung thư buồng trứng và có thể làm giảm nguy cơ loãng xương. Sữa mẹ giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất, tinh thần và trí tuệ. Tuy nhiên vì một lý do nào đấy, trẻ không chịu bú mẹ, khiến người mẹ băn khoăn lo lắng chuyển sang cho trẻ bú bình.

Sữa mẹ phụ thuộc vào lượng sữa bé bú và lượng sữa được vắt ra

Sữa non bắt đầu được tiết ra từ khoảng tuần thứ 28 của thai kỳ. Khi bé ra đời, sữa non đã có sẵn trong bầu vú mẹ để cho bé bú. Sữa non tuy ít nhưng rất quan trọng. Sữa non cung cấp cho trẻ nhiều kháng thể và các protein kháng khuẩn giúp trẻ chống lại các bệnh như: tiêu chảy nhiễm trùng, các bệnh nhiễm khuẩn hô hấp. Sữa non dễ tiêu hóa giúp trẻ phòng chống các bệnh dị ứng tiến triển và bất dung nạp với các loại thức ăn khác. Sữa non có tác dụng xổ nhẹ, giúp tống phân su, đồng thời giàu vitamin A hơn sữa chuyển tiếp. Thời điểm cơ thể mẹ bắt đầu sản xuất sữa chuyển tiếp phụ thuộc vào sự thay đổi nồng độ các nội tiết tố. Sau khi nhau thai đã được đẩy ra khỏi cơ thể mẹ, nồng độ estrogen và progestogen sẽ giảm nồng độ prolactin tăng lên, kích thích cơ thể mẹ tiết sữa nhiều hơn bắt đầu từ ngày thứ 3-4. Sau 3-4 ngày, cơ thể mẹ sẽ tiếp tục sản xuất sữa tùy thuộc vào lượng sữa bé bú và lượng sữa được vắt ra.

Sữa mẹ sẽ tiết ra nhiều hơn khi cho con bú nhiều.

Nguyên nhân khiến trẻ không chịu bú mẹ

Có nhiều nguyên nhân khiến trẻ không chịu bú, có thể trẻ bị đau do can thiệp bằng fooc-xep khi sinh, trẻ thường quấy khóc không chịu bú. Có thể trẻ bị nghẹt, tắc mũi không muốn bú. Ngạt tắc mũi làm trẻ bú khó khăn, bú không được dài hơi vì khi bú trẻ không thở được bằng miệng nữa nên cứ bú một lúc lại phải dừng, há mồm để thở. Cũng có thể trẻ bị tưa lưỡi làm miệng đau, khó bú hoặc bỏ bú, quấy khóc. Trẻ lớn hơn có thể đang mọc răng, trẻ ốm, viêm mũi họng, chất nhầy của mũi chảy xuống họng làm cho trẻ vướng họng không muốn bú... Mặt khác, về phía người mẹ có thể do tác dụng của thuốc an thần, thuốc chống nhiễm khuẩn... mà người mẹ phải dùng trong khi sinh và sau đẻ. Thuốc tiết qua sữa, trẻ bú vào trở nên lơ mơ, uể oải không bú. Cũng có thể do trẻ bú bình trong những ngày đầu đã quen với đầu vú cao su mút sữa dễ dàng mà không quen vú mẹ. Do trẻ ngậm bắt vú không đúng. Do người mẹ phân vân, lo lắng cho con bú ít và trẻ bú ít lần. Do trẻ dị ứng với mùi lạ (chẳng hạn mẹ ăn tỏi hay xức nước hoa...). Cũng có khi do vú quá căng sữa, tia sữa xuống nhanh và mạnh khiến trẻ dễ bị sặc rồi sợ bú.

Xử trí khi trẻ không chịu bú mẹ

Nếu do trẻ bị sang chấn trong khi sinh, người mẹ cần thay đổi tư thế cho con bú, sao cho không chạm vào chỗ đau của trẻ. Cho trẻ bú ít một và nhiều lần trong ngày. Nếu trẻ bị ngạt tắc mũi, cần vệ sinh, làm thông thoáng mũi trước khi bú và làm từ 3-5 lần/ngày. Có thể sử dụng dung dịch nhỏ mũi là nước muối sinh lý 0,9% làm loãng dịch mũi, chờ vài phút sau đó làm sạch mũi. Đây là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả và an toàn, giúp làm mềm vẩy cứng; loãng dịch nhầy đóng nghẹt trong mũi đào thải ra ngoài làm thông thoáng mũi, giúp trẻ dễ thở. Hoặc có thể sử dụng dụng cụ hút mũi cho trẻ. Mỗi lần trẻ bú, nếu sữa mẹ nhiều, để trẻ đỡ sợ và không bị sặc sữa, có thể dùng ngón tay trỏ và ngón tay giữa giữ vú ở thế gọng kìm để sữa chảy chậm lại. Cho trẻ bú kiệt sữa một bên vú để trẻ có thể nhận được phần sữa cuối giàu chất béo. Trẻ lớn hơn, nếu nghi ngờ trẻ mọc răng đau không chịu bú, bà mẹ cần kiên nhẫn tiếp tục cho con bú.

Prolactin được bài tiết sau bữa bú, để sản xuất cho bữa bú tiếp theo.

Nếu quan sát thấy miệng trẻ có những mảng trắng đục như đậu phụ ở trong má, lưỡi và vòm miệng có thể trẻ bị tưa lưỡi. Cần lau miệng cho trẻ bằng khăn xô mềm thấm nước muối sinh lý nhiều lần trong ngày hoặc dùng nước mật ong pha loãng, nước rau ngót lau miệng cho trẻ 3-4 lần/ngày. Nếu điều trị bằng các biện pháp trên mà biểu hiện tưa lưỡi của trẻ không bớt, có thể dùng Natribicarbonate 4,2%, dạng gói, mỗi ngày 3 lần rửa miệng cho trẻ, mỗi lần 1/2 gói pha loãng sau đó lau sạch lại bằng nước muối sinh lý 0,9%. Sau 4-5 ngày không khỏi bệnh, bạn cần đưa con đến bác sĩ nhi khoa để được tư vấn và điều trị kịp thời. Trẻ bị tưa lưỡi lâu ngày sẽ bỏ bú và có thể bị tiêu chảy, viêm phổi do nấm.

Các bà mẹ cần biết cách cho con ngậm bắt vú đúng, vắt sữa cho con ăn bằng cốc và thìa, không cho con bú bình vì nếu trẻ bú bình sẽ không bú mẹ nữa. Bên cạnh đó, nên lưu ý vệ sinh vú trước và sau khi cho con bú; cho trẻ bú bầu vú bên trái trước (trẻ mới bú nên lượng sữa trong dạ dày còn ít, có thể nằm nghiêng phải). Sau đó, chuyển trẻ sang bú bầu vú bên phải (lúc này dạ dày trẻ đã nhiều sữa, cần nằm nghiêng trái). Như vậy, sữa sẽ dễ dàng xuống dạ dày mà không gây trào ngược. Sau khi bú xong, cần bế trẻ theo tư thế thẳng, ngực áp vào một bên ngực mẹ, mặt kê lên vai mẹ rồi vỗ nhẹ lưng cho trẻ ợ hơi.

ThS. Lê Thị Hương

10 lời khuyên tránh lạm dụng tình dục cho trẻ

/* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin:0in; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-bidi-font-family:"Times New Roman";}

Những người mắc chứng ấu dâm - Pedophiles - dành nhiều năm xây dựng danh tiếng của mình trong cộng đồng trước khi có hành vi lạm dụng tình dục với một đứa trẻ. Họ nuôi dưỡng tình bạn gần gũi với cha mẹ đứa trẻ hoặc sử dụng quyền lực đã được công nhận trong cộng đồng để xây dựng sự tin tưởng. Do đó nếu một khi bị cáo bị buộc tội lạm dụng tình dục, người ta sẽ nói, "Không thể, ông ta không bao giờ làm điều đó!".

Quá trình này được gọi là quá trình tạo dựng hình ảnh "chải chuốt".Và những người này là ai? Thông thường đó là những người mà bạn mong chờ nhất - một giáo viên mẫu mực, người hàng xóm đáng tin cậy, một người bạn trai, một nghệ sĩ nổi tiếng, một chính trị gia nổi tiếng hay một nhà truyền giáo có nhiều hoạt động dành cho trẻ em. Trước hết, một bệnh nhân ấu dâm cố gắng để trở thành người bạn tốt nhất của một đứa trẻ, một cố vấn đáng tin cậy, và làm cho trẻ cảm thấy được yêu thương, chấp nhận và trân trọng. Họ rất có kinh nghiệm và là những kẻ nói dối rất thuyết phục.

Nạn nhân của Pedophiles là các trẻ có hoàn cảnh khó khăn như: bất ổn trong gia đình, cha mẹ ly hôn, sử dụng ma túy hoặc bạo lực gia đình,…

Pedophiles tìm mọi cách để có khoảng không gian và thời gian riêng với trẻ. Những va chạm cơ thể lúc đầu là những va chạm rất bình thường kiểu "tình bạn", rồi tiến đến những đụng chạm tình dục xác thịt được giới thiệu từ từ, đôi khi giống như một trò chơi, như lời khuyên với nội dung khiêu dâm, hoặc là một sự “dẫn dắt trò chơi” để đẩy hoạt động tình dục diễn ra. Quá trình này là một kế hoạch tinh vi có tính toán trước kéo dài trong nhiều năm trước khi việc lạm dụng bắt đầu.

Mục tiêu chính của một Pedophiles là đạt được quyền đụng chạm vào đứa trẻ, được đứa trẻ tuân thủ một cách bí mật. Pedophiles kiểm soát nạn nhân bằng cách đe dọa kiểu như: "Nếu nói với bất cứ ai, tao sẽ giết mẹ mày!", hay duy trì mối quan hệ bằng những hứa hẹn chăm sóc, quà cáp… Pedophiles giao tiếp bằng mắt hoặc tinh tế đe doạ trẻ em vì họ biết nếu đứa trẻ xuất hiện căng thẳng thần kinh, mọi người sẽ nghĩ rằng chúng đang nói dối.

Vì vậy, những gì bạn cần biết để bảo vệ trẻ:

Khi trẻ tiết lộ rằng đã bị lạm dụng tình dục có nghĩa là trẻ đang nói tới 95-98% sự thật. Hãy tin chúng!

Lạm dụng tình dục xảy ra khi kẻ ấu dâm có cơ hội tiếp xúc với đứa trẻ một mình: trong một chiếc xe hơi, một phòng riêng, một khu vực ẩn nơi công cộng,….

Những người lớn khác không được phép tiếp xúc riêng với con bạn dù bằng thư từ, email, điện thoại, hay ở một mình với chúng. Hãy chắc chắn rằng nhà thờ, các đội thể thao, nhà trẻ, phòng tập thể dục, nhà trường có chính sách cấm tiếp xúc giữa người lớn và trẻ em. Không nên có văn phòng "riêng tư" nào với cửa sổ phủ hoặc ổ khóa cửa ra vào.

Nếu kẻ nào nói với con bạn những câu chuyện cười không nghiêm túc, hãy loại họ bằng những hành vi không thể chấp nhận để không có sự thiết lập quan hệ bí mật nào của con trẻ với họ.

Hãy chắc chắn rằng con bạn hiểu và sử dụng từ đúng cho các bộ phận nhạy cảm: dương vật, âm đạo, tinh hoàn, hậu môn, vú, núm vú, .. Nếu thấy con trẻ dùng những từ khác (ví dụ: gọi âm hộ là cái bánh,…), bạn sẽ phải điều tra nguồn gốc tại sao bé dung từ này.Trẻ dễ trở thành nạn nhân là những trẻ thiếu sự quan tâm của gia đình: mồ côi cha hoặc mẹ, cha mẹ bận rộn, gia đình ly dị, cha mẹ bị bệnh nặng. Một đứa trẻ buồn, cô đơn, hay đang trong hoàn cảnh mâu thuẫn gia đình: là những trẻ dễ bị lạm dụng.

Trẻ thường tiết lộ trễ về việc lạm dụng tình dục, và càng trễ thì sự việc càng tồi tệ. Trẻ có thể kể câu chuyện của mình một cách vụn vặt, và thường bắt đầu với một chi tiết nhỏ để xem phản ứng tiêu cực của mọi người thế nào. Nếu mọi người phản ứng thái quá thì trẻ sẽ không kể phần còn lại của câu chuyện. Vì vậy, hãy lắng nghe con bạn.

Trẻ bị đánh đòn, bị kỷ luật khắc nghiệt từ cha mẹ, hay nói cách khác là, trẻ sống trong một gia đình có cách giáo dục gia trưởng, thì ít khi nói với cha mẹ về lạm dụng tình dục bởi chúng sợ sẽ bị trừng phạt vì đã kể.

Nếu trẻ nói với bạn rằng đã bị lạm dụng tình dục, bạn cần đưa trẻ đến một bác sĩ nhi khoa chuyên về trẻ em bị lạm dụng tình dục hoặc trung tâm bảo trợ trẻ em. Các chuyên gia được đào tạo sẽ tâm sự, hỏi han và ghi lại câu chuyện. Khi bị nhiều người đặt câu hỏi thì đứa trẻ có thể lặng câm. Bạn sẽ làm cho tình hình khó khăn hơn nếu đưa trẻ đến một nhà truyền giáo để thảo luận về việc lạm dụng tình dục, trừ khi nhà truyền giáo đã được đào tạo đầy đủ trong việc phỏng vấn trẻ em bị lạm dụng tình dục.

Nếu cần, bạn nên qua một khóa đào tạo về phòng chống lạm dụng tình dục trẻ em.

Điều trị và phòng ngừa ấu dâm

II. Mười lời khuyên để bảo vệ con trẻ phòng tránh bị lạm dụng tình dục

Những người mắc chứng ấu dâm - Pedophiles - dành nhiều năm xây dựng danh tiếng của mình trong cộng đồng trước khi có hành vi lạm dụng tình dục với một đứa trẻ. Họ nuôi dưỡng tình bạn gần gũi với cha mẹ đứa trẻ hoặc sử dụng quyền lực đã được công nhận trong cộng đồng để xây dựng sự tin tưởng. Do đó nếu một khi bị cáo bị buộc tội lạm dụng tình dục, người ta sẽ nói, "Không thể, ông ta không bao giờ làm điều đó!".

 

Quá trình này được gọi là quá trình tạo dựng hình ảnh "chải chuốt".Và những người này là ai? Thông thường đó là những người mà bạn mong chờ nhất - một giáo viên mẫu mực, người hàng xóm đáng tin cậy, một người bạn trai, một nghệ sĩ nổi tiếng, một chính trị gia nổi tiếng hay một nhà truyền giáo có nhiều hoạt động dành cho trẻ em. Trước hết, một bệnh nhân ấu dâm cố gắng để trở thành người bạn tốt nhất của một đứa trẻ, một cố vấn đáng tin cậy, và làm cho trẻ cảm thấy được yêu thương, chấp nhận và trân trọng. Họ rất có kinh nghiệm và là những kẻ nói dối rất thuyết phục.

 

Nạn nhân của Pedophiles là các trẻ có hoàn cảnh khó khăn như: bất ổn trong gia đình, cha mẹ ly hôn, sử dụng ma túy hoặc bạo lực gia đình,…

 

Pedophiles tìm mọi cách để có khoảng không gian và thời gian riêng với trẻ. Những va chạm cơ thể lúc đầu là những va chạm rất bình thường kiểu "tình bạn", rồi tiến đến những đụng chạm tình dục xác thịt được giới thiệu từ từ, đôi khi giống như một trò chơi, như lời khuyên với nội dung khiêu dâm, hoặc là một sự “dẫn dắt trò chơi” để đẩy hoạt động tình dục diễn ra. Quá trình này là một kế hoạch tinh vi có tính toán trước kéo dài trong nhiều năm trước khi việc lạm dụng bắt đầu.

 

Mục tiêu chính của một Pedophiles là đạt được quyền đụng chạm vào đứa trẻ, được đứa trẻ tuân thủ một cách bí mật. Pedophiles kiểm soát nạn nhân bằng cách đe dọa kiểu như: "Nếu nói với bất cứ ai, tao sẽ giết mẹ mày!", hay duy trì mối quan hệ bằng những hứa hẹn chăm sóc, quà cáp… Pedophiles giao tiếp bằng mắt hoặc tinh tế đe doạ trẻ em vì họ biết nếu đứa trẻ xuất hiện căng thẳng thần kinh, mọi người sẽ nghĩ rằng chúng đang nói dối.

 

Vì vậy, những gì bạn cần biết để bảo vệ trẻ:

 

Khi trẻ tiết lộ rằng đã bị lạm dụng tình dục có nghĩa là trẻ đang nói tới 95-98% sự thật. Hãy tin chúng!

 

Lạm dụng tình dục xảy ra khi kẻ ấu dâm có cơ hội tiếp xúc với đứa trẻ một mình: trong một chiếc xe hơi, một phòng riêng, một khu vực ẩn nơi công cộng,….

 

Những người lớn khác không được phép tiếp xúc riêng với con bạn dù bằng thư từ, email, điện thoại, hay ở một mình với chúng. Hãy chắc chắn rằng nhà thờ, các đội thể thao, nhà trẻ, phòng tập thể dục, nhà trường có chính sách cấm tiếp xúc giữa người lớn và trẻ em. Không nên có văn phòng "riêng tư" nào với cửa sổ phủ hoặc ổ khóa cửa ra vào.

 

Nếu kẻ nào nói với con bạn những câu chuyện cười không nghiêm túc, hãy loại họ bằng những hành vi không thể chấp nhận để không có sự thiết lập quan hệ bí mật nào của con trẻ với họ.

 

Hãy chắc chắn rằng con bạn hiểu và sử dụng từ đúng cho các bộ phận nhạy cảm: dương vật, âm đạo, tinh hoàn, hậu môn, vú, núm vú, .. Nếu thấy con trẻ dùng những từ khác (ví dụ: gọi âm hộ là cái bánh,…), bạn sẽ phải điều tra nguồn gốc tại sao bé dung từ này.Trẻ dễ trở thành nạn nhân là những trẻ thiếu sự quan tâm của gia đình: mồ côi cha hoặc mẹ, cha mẹ bận rộn, gia đình ly dị, cha mẹ bị bệnh nặng. Một đứa trẻ buồn, cô đơn, hay đang trong hoàn cảnh mâu thuẫn gia đình: là những trẻ dễ bị lạm dụng.

 

Trẻ thường tiết lộ trễ về việc lạm dụng tình dục, và càng trễ thì sự việc càng tồi tệ. Trẻ có thể kể câu chuyện của mình một cách vụn vặt, và thường bắt đầu với một chi tiết nhỏ để xem phản ứng tiêu cực của mọi người thế nào. Nếu mọi người phản ứng thái quá thì trẻ sẽ không kể phần còn lại của câu chuyện. Vì vậy, hãy lắng nghe con bạn.

 

Trẻ bị đánh đòn, bị kỷ luật khắc nghiệt từ cha mẹ, hay nói cách khác là, trẻ sống trong một gia đình có cách giáo dục gia trưởng, thì ít khi nói với cha mẹ về lạm dụng tình dục bởi chúng sợ sẽ bị trừng phạt vì đã kể.

 

Nếu trẻ nói với bạn rằng đã bị lạm dụng tình dục, bạn cần đưa trẻ đến một bác sĩ nhi khoa chuyên về trẻ em bị lạm dụng tình dục hoặc trung tâm bảo trợ trẻ em. Các chuyên gia được đào tạo sẽ tâm sự, hỏi han và ghi lại câu chuyện. Khi bị nhiều người đặt câu hỏi thì đứa trẻ có thể lặng câm. Bạn sẽ làm cho tình hình khó khăn hơn nếu đưa trẻ đến một nhà truyền giáo để thảo luận về việc lạm dụng tình dục, trừ khi nhà truyền giáo đã được đào tạo đầy đủ trong việc phỏng vấn trẻ em bị lạm dụng tình dục.

 

Nếu cần, bạn nên qua một khóa đào tạo về phòng chống lạm dụng tình dục trẻ em.

BS. Hồ Hải

“Nôn nóng” tìm giải pháp trị biếng ăn cho con và hậu quả!

Thuốc tăng cân “siêu tốc” – tiền mất, tật mang!

Bé Út nhà chị Trần T. Bích V (đường Cách Mạng tháng 8, P.13, Q.10 thành phố Hồ Chí Minh) gầy ốm do nhác ăn từ nhỏ. Tới 2 tuổi mà bé mới được 9kg, cao 80 cm. Mỗi ngày đi làm là mỗi ngày tìm kiếm thông tin trên mạng, hỏi kinh nghiệm của người nọ, người kia về chăm con. Chị chia sẻ: Chị cho con uống nhiều loại lắm rồi, nghe ai mách là chị đều cho con dùng thử. Có mấy chị bạn ở cùng công ty mách chị nên cho con uống Siro Ăn Ngon Ích Nhi, sản phẩm được tư vấn, chuyển giao bởi Viện dinh dưỡng Quốc Gia chị cũng mua về dùng thử, nhưng với tâm lý nóng vội, chị cho con uống hết 1 lọ và chưa thấy con tăng cân là chị lại bỏ luôn. Một lần đi công tác, chị được bạn bè giới thiệu một ông thầy lang ở  Đắc lắk. Chị cất công cho con đến khám tận nơi. Sau đó ông lang bán cho chị 8 lọ thuốc bột nói là một số loại Dược liệu quý, uống trong 2 tháng. Ông cam kết chỉ sau 2 tuần sẽ thấy tác dụng, nhưng mẹ nên cho uống hết 2 tháng con sẽ mập hơn. Chị vui vì sau khoảng 1 tuần bé Út đã  khi uống vài ngày cháu đói bụng liên tục, thèm ăn, tăng cân. Dùng khoảng một tháng thấy cháu tiếp tục tăng cân, nhưng mặt của cháu lại “phúng phính” quá. Chị tìm hiểu thông tin thì trên mạng cảnh báo nhiều trường hợp tăng cân do giữ nước.  Cảm thấy không yên tâm, gia đình chị Vân đến hỏi ý kiến bác sĩ ở TP HCM và đưa các loại thuốc trên đi kiểm nghiệm. Kết quả kiểm nghiệm là hộp thuốc đó có chứa corticoid. Chị thở dài nhận ra thật sự “dục tốc bất đạt”.

Một trường hợp khác là anh T ở khu phố 1, Tân Vạn, Biên Hòa, Đồng Nai ra hiệu thuốc tìm mua thuốc tăng cân cho con trai. Bé nhà anh không nhác ăn, nhưng không hiểu sao ăn mãi mà không lớn, cân nặng 1 năm trời vẫn dậm chân tại chỗ. Ở hiệu thuốc, vừa nghe anh kể tình trạng của con, cô bán thuốc đã đon đả giới thiệu một loại thuốc của Malaysia, uống đảm bảo tăng cân nhanh. Trên hộp thuốc chi chít chữ Trung Quốc, không hiểu gì, anh hỏi lại thành phần thì cô bán thuốc nói thuốc làm từ sâm nhung, trùng thảo, uống vào ăn ngon, ngủ tốt ngay, thuốc này người già, trẻ con đều dùng được. Anh mua về cho con uống, quả nhiên, con anh ăn nhiều và ngủ sâu hơn thật, có một tuần mà má phính ra. Bình thường bé nhà anh một tô hủ tiếu ăn còn bỏ thừa, vậy mà sau khi uống thuốc, ăn đến 2 tô miệng vẫn còn muốn ăn tiếp. Nhưng dấu hiệu khác thường là bé con ngủ li bì hơn, ban ngày đi học cô giáo nói cũng buồn ngủ, bé ít chạy nhảy hơn mặc dù tăng cân. Đem thắc mắc hỏi BS chuyên môn anh như chết lặng khi được biết trong thuốc này có chứa chất gây trữ nước, tụ mỡ và kích thích ăn ngủ.

Quả thật thuốc tăng cân “siêu tốc” có muôn hình vạn trạng, không phải ai cũng có đủ trình độ để nhận ra.  Cũng trăn trở vấn đề biếng ăn của con, ai mách gì nghe nấy, chị Uyển, thôn Ywang, Eatam, Buôn Mê Thuột, Dak lak từng đặt mua cốm giúp ăn ngon theo lời quảng cáo. Loại cốm kể trên có rất nhiều thành phần, từ men vi sinh tới vitamin, thấy nhiều mẹ khen, lại thêm lời quảng cáo chắc như đinh đóng cột “không ăn ngủ ngon, hoàn lại tiền 100%” chị quyết tâm đặt mua, dù địa chỉ bán ở tận Cần Thơ. Cu nhà chị uống chưa hết một hộp đã ăn tốt, ngủ nhiều hơn. Nhìn con cả ngày đòi ăn, ăn như không biết no, cả nhà chị mừng rơi nước mắt, có lẽ cuộc chiến cho con ăn đã dừng lại. Thế nhưng, dừng thuốc một tháng, bé còn nhác ăn hơn trước. Đem hộp cốm đi hỏi cô em họ là dược sĩ thì nó chỉ ra, trong rất nhiều thành phần của hộp cốm có cyproheptadin – một loại thuốc đem lại rất nhiều tác dụng phụ cho trẻ nếu dùng lâu dài.

Giải pháp giúp trẻ tăng cân và ăn ngon hơn - Chuyên gia nói gì?

Tìm đến trung tâm dinh dưỡng thành phố Hồ Chí Minh, chúng tôi được biết, những trường hợp như chị Uyển, anh Toàn và chị Vân không phải là ít. Đa số thuốc tăng cân đều núp bóng dưới dạng thuốc đông y không được cấp phép (thuốc có công thức gồm các dược thảo) hoặc một công thức rất “hổ lốn” các loại men tiêu hóa, men vi sinh và một số thành phần tân dược. Nhưng khi bào chế, các nhà sản xuất đã cho thêm các loại tân dược như corticoid, cyroheptadine... để đẩy nhanh tác dụng, đánh trúng vào tâm lý nôn nóng muốn tăng cân nhanh của các mẹ. Chính điều này đã gây nguy hại khôn lường tới sức khỏe người sử dụng.

Thật vậy, nếu dùng lâu dài corticoid như người bệnh sẽ có biểu hiện phù cushing (phù với khuôn mặt tròn như mặt trăng), loét dạ dày, loãng xương, lao phổi... Còn Cyproheptadin, bản chất là  thuốc kháng histamin trị dị ứng. Đối với trẻ em, thuốc có thể gây cơn co giật - gọi là tác dụng phụ thần kinh ngoại tháp.

Ngoài ra, một số nhóm thuốc cũng có tác dụng tăng cân như nhóm các dẫn chất tổng hợp tương tự hormon sinh dục nam testosteron, điển hình là nandrolon phenylpropionat. Bổ sung không theo chỉ định của bác sĩ có thể gây rối loạn hormon trong cơ thể trẻ.

Với những nguy cơ kể trên, cha mẹ cần hết sức tỉnh táo, xem xét kỹ thành phần, tác dụng phụ của từng thành phần khi lựa chọn sản phẩm trị biếng ăn cho con.

Trò chuyện với các chuyên gia Dinh dưỡng thuộc Viện Dinh Dưỡng Quốc Gia Việt Nam, các Bác sỹ đều nhấn mạnh, trẻ có biểu hiện biếng ăn, chậm phát triển thể chất phần nhiều do thiếu hụt vi chất, đặc biệt là Kẽm. Việc bổ xung vi chất cần có khoảng thời gian tối thiểu 1-2 tháng giúp trẻ hấp thu, từ đó cải thiện cảm giác thèm ăn tự nhiên, tăng hấp thu, tăng cân ở trẻ. Một số sản phẩm quảng cáo công dụng ăn ngon với hiệu quả nhanh cần phải nghiên cứu kỹ thành phần trước khi cho con sử dụng.

Hiện nay các chuyên gia khuyến cáo các phụ huynh nên bổ sung các vi chất dinh dưỡng thiết yếu và năng lượng thiếu hụt để giúp trẻ bắt kịp đà tăng trưởng. Phương pháp này tác dụng chậm hơn nhưng có hiệu quả bền vững, an toàn.  Trẻ không chỉ ăn ngon hơn và hấp thu tốt hơn mà còn phát triển cân đối chiều cao – thể chất – trí tuệ, không rơi vào tình trạng béo phì (với nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa như tiểu đường, mỡ máu khi còn trẻ).

Một số vi chất dinh dưỡng hiện nay đang được khuyến cáo sử dụng là kẽm, selen, lysin, taurin…Các điều tra của viện dinh dưỡng Quốc Gia Việt Nam cho thấy tỉ lệ trẻ em Việt thiếu kẽm đang ở mức độ cao, lên tới 80%. Theo nghiên cứu của TS Nguyễn Thanh Danh – giám đốc trung tâm Dinh dưỡng TP Hồ Chí Minh và BS Tạ Thị Anh Hoa (nghiên cứu được đăng trên tạp chí dinh dưỡng & thực phẩm – số 2 tháng 11 năm 2003) việc bổ sung kẽm có vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa suy dinh dưỡng qua tác động điều trị sớm tình trạng suy giảm tiêu thụ năng lượng (TTNL) ở trẻ em và các rối loạn có hại đi kèm, góp phần cải thiện tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe cho trẻ em. Đồng thời, kẽm là một trong 04 vi chất dinh dưỡng bắt buộc tăng cường vào thực phẩm theo nghị định số 09/NĐ- CP quy định về tăng cường vi chất dinh dưỡng vào thực phẩm vừa được Chính phủ ban hành.

Bên cạnh đó việc bổ sung acid amin là hết sức cần thiết, đặc biệt là lysin và taurin. Ngoài việc giúp hình thành và phát triển hệ thần kinh, lysin còn có tác dụng tăng cường hấp thu, giảm thải trừ Canxi, giúp trẻ ăn ngon miệng, gia tăng chuyển hóa và hấp thu tối đa chất dinh dưỡng. Còn taurin là thành phần quan trọng  của acid mật, giúp tiêu hóa thức ăn và hấp thu các chất béo cho cơ thể.

PV

Những cách giúp trẻ yêu thích bơi lội

Với trẻ em, bơi lội không những có tác dụng hình thành thể trạng của trẻ mà còn giúp cho trẻ xử lý được các tình huống bất ngờ xảy ra khi hoạt động trên sông nước. Sự vận động dưới nước của trẻ cũng sẽ kích thích các dây thần kinh trong não phát triển. Chính vì thế, trẻ em sẽ trở nên thông minh và linh hoạt hơn nhờ việc học bơi.

- Hãy cùng vui đùa với trẻ

Khi đi đến bể bơi với trẻ bạn hãy tạo niềm vui thích khi được đắm mình trong nước, được bơi lội và như vậy trẻ cũng thấy vui và không có gì là miễn cưỡng.

- Hãy giúp trẻ vượt qua nổi sợ hãi của chính bản thân

Khi trẻ có nổi ám ảnh sợ nước hãy có những lời động viên, những buổi học trước để vượt qua nổi sợ này.

- Mang theo ít đồ chơi cho trẻ

Hãy mang ít đồ chơi cho trẻ, bằng cách này trẻ có thể chơi đùa, thư giãn để rồi dần dần trẻ làm quen với nước, với bơi lội.

- Nên chọn thời điểm thích hợp

Để con trẻ yêu thích bơi lộ trước hết làm cho trẻ yêu thích chơi đùa với nước, trước hết nên cho trẻ tắm ở nhà, hãy cho trẻ thư giãn và đừng nghĩ đây là công việc bắt buộc, hãy làm cho trẻ yêu thích đam mê!

- Nên chọn địa điểm bơi thích hợp và thuận lợi cho trẻ

Để trẻ thích bơi lội nên chọn hồ bơi ở gần nhà, di chuyển thuận lợi , có những vòi sen (nước ấm ) và có cả khu vui chơi dành cho trẻ.

- Nên chọn thời điểm thích hợp

Để con trẻ yêu thích bơi lộ trước hết làm cho trẻ yêu thích chơi đùa với nước, trước hết nên cho trẻ tắm ở nhà, hãy cho trẻ thư giãn và đừng nghĩ đây là công việc bắt buộc.

- Nên chọn những giờ bơi hợp lý trong ngày

Để trẻ yêu thích môn bơi lội hãy nên đưa trẻ đến vào những lúc không phải giờ cao điểm, lúc đó trẻ có thể thỏa thích vui đùa trong nước, không bị quấy rầy hay cái nhìn bởi những người bên cạnh.

- Không nên ép buộc trẻ

Khi bạn cảm nhận trẻ không thoải mái hay sợ thì không nên ép buộc trẻ. Trong những buổi đầu tiên nếu như vậy vẫn bình thường. Đừng ép buộc, la rầy trẻ mà thay vào đó nên động viên khuyến khích trẻ, vì đôi khi chỉ cần ép buộc thì trẻ sẽ bị ức chế hoàn toàn.

- Nên đi cùng với gia đình, bạn bè

Nếu trẻ đi bơi cùng gia đình, cùng bạn bè sẽ tạo cảm giác thoải mái cho trẻ, trẻ được vui đùa với bạn bè cùng lứa tuổi và tạo được đam mê hứng thú trong bơi lội.

Bs Ái Thủy

(Theo Guide Piscine)

Nói chuyện tình dục với con: Văn hoá và cách tiếp cận với con

Khi đến tuổi dậy thì, trẻ đòi hỏi yêu đương, hoạt động tình dục là điều bình thường, chỉ có những trẻ không có nhu cầu yêu đương và hoạt động tình dục mới bất thường. Do đó, việc phải tiếp nhận những đòi hỏi tâm sinh lý bình thường này một cách tự nhiên là việc cha mẹ của trẻ phải biết và làm cho trẻ có một tâm lý vững vàng và sinh hoạt tình dục lành mạnh.

Vấn đề cơ bản của giáo dục giới tính có thể được dạy từ các lớp về sức khỏe, nhưng con bạn có thể không tiếp thu - hay không hiểu - tất cả những gì mà các cô cậu học sinh cần biết để có những lựa chọn khó khăn về tình dục. Đó là việc mà bạn phải làm với con bạn. Đây là vấn đề khó khăn, nhưng giáo dục giới tính là trách nhiệm của cha mẹ. Bằng cách củng cố và bổ sung những gì con bạn học được ở trường, bạn có thể thiết lập cho một cuộc đời của con bạn có quan hệ tình dục lành mạnh.

Những cách để cha mẹ và con cái gần gũi nhau về chuyện tình dục

Tình dục là một chủ đề chủ yếu của truyền thông, giải trí và quảng cáo. Rất khó để mà tránh chủ đề luôn luôn xuất hiện này. Nhưng khi cha mẹ và trẻ thiếu niên cần phải nói về chủ đề này thì không hề dễ dàng. Nếu bạn chờ đợi cho con bạn hoàn hảo, bạn có thể bỏ lỡ những cơ hội tốt nhất để nói chuyện khó nói này. Chính vì thế, làm sao để giáo dục giới tính như một cuộc trò chuyện với con là việc bạn phải suy nghĩ nghiêm túc. Dưới đây là một số ý tưởng để giúp bạn bắt đầu - và giữ cho các cuộc thảo luận về giáo dục tình dục diễn ra một cách thoải mái.

Mẹ phải nói chuyện với con gái, và cha phải nói chuyện với con trai là cách tốt nhất, khi con gái có dấu hiệu hành kinh, con trai bắt đầu lún phún lông tơ. Nhưng theo mặc cảm Oedipe của phân tích tâm lý học Freud thì, con gái lại thần tượng cha, con trai lại yêu mến mẹ hơn. Nên đôi khi sự chọn lựa cha hay mẹ nói với con mình lại là vấn đề mà chỉ có chính người trong cuộc mới quyết định được.

Nắm bắt cơ hội: Khi cả nhà cùng xem một chương trình truyền hình hoặc video âm nhạc có nhiều hình ảnh gợi cảm các vấn đề về hành vi đáp ứng tình dục, bạn cần sử dụng nó như một bàn đạp để thảo luận với con bạn. Hãy nhớ rằng những khoảnh khắc hàng ngày - như đang lái xe hoặc lúc đi cửa hàng tạp hóa - đôi khi là những cơ hội tốt nhất để nói chuyện.

Hãy trung thực: Nếu bạn không thoải mái hoặc bạn không biết làm thế nào để trả lời câu hỏi về vấn đề liên quan đến tình dục của con bạn, thì tốt nhất là bạn phải cùng với con bạn tìm hiểu qua truyền thông, sách vở hoặc nhà tư vấn. Đừng bao giờ nói chuyện với con mình ở tuổi thiếu niên về tình dục khi mình chưa thấy an tâm và thiếu sự hiểu biết.

Hãy nói chuyện trực tiếp với con bạn: Cần phải nói rõ cảm xúc của mình về các vấn đề cụ thể, chẳng hạn như quan hệ tình dục bằng miệng và giao hợp sẽ đem đến những cảm giác cho bạn như thế nào, kể cả những hậu quả về bệnh lây truyền qua đường tình dục loại này là gì? Trình bày các rủi ro khách quan, kể cả nỗi đau tinh thần, và mang thai ngoài ý muốn. Hãy cho con bạn biết rằng quan hệ tình dục bằng miệng không phải là một quan hệ không có những rủi ro trong tình dục.

Hãy xem xét quan điểm của con bạn: Đừng giảng đạo hoặc đừng bao giờ dùng cách đe dọa để ngăn cản hoạt động tình dục đối với những đứa trẻ vị thành niên của bạn. Thay vào đó, hãy lắng nghe một cách cẩn thận. Hiểu những áp lực, thách thức và mối quan tâm của con bạn, rồi đưa ra giải pháp để con bạn tin tưởng và an tâm nhất.

Hơn cả sự thật: Con của bạn cần thông tin chính xác về tình dục - rất quan trọng khi nói về cảm xúc, thái độ và giá trị của tình dục. Ví dụ, các vấn đề về đạo đức và trách nhiệm trong bối cảnh niềm tin cá nhân, hay niềm tin tôn giáo của bạn về tình dục. Một xã hội có quốc giáo là xã hội còn nền tảng đạo đức và văn hóa sống. Tôn giáo không phải để cuồng tín, mà là hành lang đạo đức để con người hướng đến chân thiện mỹ trong mọi vấn đề hành xử, trong đó, có quan hệ tình dục.

Sẵn sàng thảo luận: Hãy để con bạn biết rằng rất thoải mái khi nói chuyện với bạn về quan hệ tình dục bất cứ khi nào các cô cậu có câu hỏi hoặc quan tâm đến tình dục. Hãy để con bạn nhìn bạn là người bạn thân thiết và tin cậy. Hãy bắt đầu bằng cách nói, "Cha/mẹ rất vui vì con đã hỏi vấn đề mà con cần phải hỏi." Không được từ chối kiểu gia trưởng: “Cha/mẹ cấm con suy nghĩ đến nó, lo học đi, chưa tới tuổi phải nghĩ đến chuyện yêu đương!”

Đón đọc Kỳ 2: Nói chuyện tình dục với con: Yếu tố nguy cơ và tình huống khó vào 7h ngày 9/4/2016

Sài gòn 17h56’ ngày thứ Tư, 06/4/2016

BS Hồ Hải

Trẻ khỏe nhờ cân bằng dầu và mỡ trong bữa ăn

Các nghiên cứu về dinh dưỡng khẳng định chất béo trong khẩu phần ăn của con người có hai vai trò chính là cung cấp năng lượng và hấp thu vận chuyển các vitamin tan trong dầu mỡ. Tuy nhiên, việc cung cấp chất béo cho cơ thể phải đảm bảo từ cả thực vật và động vật, nhất là đối với trẻ em với tỷ lệ hợp lý, khoa học.

Chất béo cần thiết cho sự phát triển của trẻ

Chất béo bao gồm dầu, mỡ thuộc nhóm chất dinh dưỡng chính có vai trò quan trọng cho cơ thể. Đó là nguồn sinh năng lượng cho các hoạt động của cơ thể, 1g chất béo khi đốt cháy trong cơ thể cho 9Kcal (1g chất đạm hay đường chỉ cho 4Kcal). Ở giai đoạn mới sinh, các chất béo là thành phần quan trọng của màng tế bào thần kinh và là nguyên liệu cấu tạo nên 60% tổ chức não bộ, thời kỳ này, chất béo được cung cấp từ sữa mẹ. Sau 6 tháng tuổi, chất béo cung cấp 30-40% năng lượng đến khi trẻ được 2 tuổi. Bên cạnh đó, theo PGS.TS. Lê Bạch Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, chất béo là dung môi vận chuyển các vitamin tan trong dầu mỡ như vitamin A, D, E, K. Điều này rất quan trọng khi tỷ lệ thiếu máu và thiếu vitamin A tiền lâm sàng theo nhóm tuổi ở trẻ em cao nhất ở lứa tuổi 6-12 tháng lần lượt là 45% và 22%. Thực tế cho thấy, mặc dù mỗi năm trẻ dưới 6 tuổi được bổ sung vitamin A hai lần nhưng vẫn không cung cấp đủ cho nhu cầu của cơ thể. Chính vì vậy, cần bổ sung thêm bằng thực phẩm với sự hỗ trợ của chất béo. Có nghĩa là chất béo trong khẩu phần ăn thấp sẽ dẫn đến giảm hấp thu các vitamin này. Điều này làm cho chất béo trở nên quan trọng hơn vì các vitamin tan trong dầu có vai trò quan trọng đối với các chức năng thị giác, khả năng đáp ứng miễn dịch, tạo máu, tăng trưởng và chống lão hóa... Trong chế biến thực phẩm, chất béo có vai trò tạo hương vị thơm ngon, cảm giác no lâu.

Nhu cầu chất béo thay đổi theo độ tuổi

Nhu cầu chất béo ở mỗi giai đoạn phát triển của trẻ đều khác nhau. Trẻ càng nhỏ thì nhu cầu về chất béo càng cao để đáp ứng được quá trình tăng trưởng và phát triển rất nhanh của cơ thể. Ở trẻ đang bú mẹ, vì 50-60% năng lượng ăn vào là do chất béo do sữa mẹ cung cấp, nên trẻ dưới 6 tháng được bú sữa mẹ hoàn toàn là đảm bảo đủ nhu cầu chất béo. Nhưng nếu vì một lý do đặc biệt phải nuôi trẻ bằng thức ăn thay thế sữa mẹ, cần đảm bảo năng lượng chất béo tối thiểu đạt 40% tổng năng lượng cho lứa tuổi này. Với trẻ 6-11 tháng tuổi, tỷ lệ năng lượng chất béo cần đạt 40% và trẻ 1-3 tuổi cần đạt 35-40% năng lượng tổng số. Nếu tính theo trọng lượng chất béo nói chung, trong một ngày trẻ 7-11 tháng tuổi cần khoảng 35g, trẻ 12-36 tháng khoảng 55g và trẻ 4-6 tuổi khoảng 40g. Ở nhóm tuổi 12-36 tháng nhu cầu chất béo tăng lên cùng với việc không có hoặc giảm nguồn cung cấp từ sữa mẹ và chưa ăn được số lượng như trẻ lớn có thể làm tăng nguy cơ bị suy dinh dưỡng.

Lời khuyên của chuyên gia dinh dưỡngPGS.TS. Lê Bạch Mai cho rằng, trong giai đoạn 6 tháng tuổi, trẻ được cung cấp chất béo chủ yếu từ nguồn sữa mẹ. Khi bước vào thời kỳ ăn dặm, sau 6 tháng tuổi, trẻ được bổ sung chất béo qua các bữa ăn từ các nguồn đa dạng như dầu, mỡ, bơ, phô-mai... nhưng cần cân đối giữa dầu thực vật và mỡ động vật. Trong dầu thực vật (vừng, đỗ tương,...) có nhiều acid không no cần thiết, các acid này có nhiều ưu điểm nhưng trong quá trình chuyển hóa sẽ tạo ra các sản phẩm trung gian như aldehyt, peroxyt... là những chất có hại cho cơ thể. Mặt khác, trong dầu thực vật lại thiếu acid arachidohic là acid béo không no có vai trò rất quan trọng trong cơ thể. Mỡ động vật có vai trò quan trọng để cung cấp vitamin A, D và acid arachidohic. Tỷ lệ giữa hai loại chất béo này lý tưởng nhất là dầu thực vật 2/3 và mỡ động vật 1/3 trong mỗi bữa ăn. Theo đó, trong mỗi bữa cháo bột, tùy theo tình trạng dinh dưỡng của trẻ, cha mẹ sẽ quyết định bổ sung bao nhiêu chất béo nhưng trung bình bát cháo bột 200ml/bữa cho một trẻ dưới 2 tuổi thì cần 6-8ml chất béo theo tỷ lệ hợp lý. Cần lưu ý, chất béo chỉ nên cung cấp đủ cho cơ thể vì nếu cung cấp thừa chất béo sẽ gây nên tình trạng béo phì và các nguy cơ bệnh tật khác, nếu cung cấp thiếu, trẻ sẽ bị suy dinh dưỡng, còi cọc, chậm phát triển.

Thu Lương

Hội họa

Hội họa giúp não tiếp nhận và xử lý thông tin nhanh hơn, giúp trẻ phát triển khả năng quan sát và tính nhạy cảm đối với cuộc sống. Hội họa là hoạt động trí tuệ giúp con người thông minh hơn, đặc biệt là với trẻ em. Đối với trẻ vẽ không chỉ đơn thuần là môn học nghệ thuật mà còn là cách biểu đạt ngôn ngữ thông qua hình ảnh vì giúp trẻ bộc lộ những suy nghĩ của bản thân, của thế giới xung quanh thông qua hình vẽ. Đây là khoảng thời gian để thư giãn và sáng tạo cho trẻ nhưng làm thế nào để động viên trẻ yêu thích môn nghệ thuật này hơn.

- Trước hết vẽ giúp trẻ phát triển những kỹ năng vận đông nhưng đòi hỏi sự tinh tế và khéo léo. Trẻ phải biết cách sử dụng bút chì, bút màu…với các cây bút có kích thước và hình dạng khác nhau và những hoạt động này đòi hỏi tính chính xác cao. Trong hội họa đòi hỏi trẻ phải am hiểu về màu sắc, sự tương phản, phải nhận biết màu nào thích hợp cho nền trời, cho cây cỏ, cho ánh sáng mặt trời…Hội họa giúp trẻ nhận biệt hình dạng các vật thể có trong cuộc sống, ví dụ quả trứng không tròn như hột nút!.

-Hội họa giúp người khác hiểu về những gì trẻ muốn biểu tả thông qua hình ảnh. Nhiều nhà Tâm lý học đã sử dụng bản vẽ như là cách giao tiếp với trẻ và qua đó hiểu được tâm trạng, hiểu được những điều trẻ muốn bày tỏ, những khó khăn, những stress trong cuộc sống của trẻ….Thông qua những tranh vẽ đôi khi chẳng nói lên lời nào cũng cũng đủ đem lại nhiều thú vị và cảm xúc.

-Giúp trẻ phát triển kỹ năng về thái độ

Để giúp trẻ yêu thích môn hội họa hãy nên động viên và để trẻ thật sự tự do. Đừng nên bắt trẻ phải tô màu này, màu kia. Mặt trời màu xanh, con mèo với 5 chân nhưng đó là sự sáng tạo của trẻ! Đôi khi trẻ không thích những màu đã tô và trẻ có thể làm lại. Đây là cách tốt nhất giúp trẻ học vẽ và cách để trẻ tăng thêm niềm tin cho bản thân. Trẻ nên ghi lại ngày tháng và tên như để kỷ niệm và đánh dấu từng chặng đường đi qua. Cuối cùng, bạn nên có những lời khen về sự tiến bộ của trẻ theo từng năm tháng.

-Giúp trẻ phát triển kỹ năng về trang thiết bị

Đối với trẻ thường xuyên yêu thích vẽ, trẻ sẽ biết cần những vật dụng gì? Để giúp trẻ nên sắm cho trẻ chiếc bàn nhỏ, bút chì, giấy, bút màu…khi trẻ có đầy đủ các vật liệu, lúc đó trẻ sẽ có những nguồn cảm hứng, có những sáng tạo và từ đó có những tác phẩm “tuyệt vời”. Thỉnh thoảng cho trẻ những cuốn sách tô màu và nhũng tờ giấy trắng nhằm động viên trẻ, hơn là những cuốn sách đã có đầy đủ trong đó vì không tạo được cho trẻ động não, phải suy nghĩ.

- Giúp trẻ học vẽ tùy theo lứa tuổi khác nhau. Như trẻ một tuổi rưỡi trẻ chỉ thích cầm cây bút chì và vẽ theo tùy thích, nhiều lúc chỉ thích chơi với cây bút chì và tuổi này giúp trẻ vận động là chính. Sau đó khi trẻ được 2-3 tuổi trẻ có thể vẽ vòng tròn hay kẻ được đường thẳng và lúc này trẻ biết chăm chút cho từng nét vẽ. Trẻ 3-5 tuổi trẻ bắt đầu biết vẽ ngôi nhà, xe hơi, khuôn mặt người với đôi mắt miệng và đôi khi biết thêm các chi tiết. Ở tuổi này trẻ có thể vẽ tất cả những gì xung quanh trẻ, ví dụ trẻ có thể vẽ con ngựa có bốn chân nhưng đôi khi trẻ có chút tưởng tượng, một hay hai chân của con ngựa bị “ẩn”. Khi trẻ 7-8 tuổi trẻ có thể vẽ nhiều thứ tùy theo cách nhìn, suy nghĩ của trẻ.

- Nhiều trẻ rất có năng khiếu hội họa, những dịp trẻ được đi dã ngoại cùng bạn bè, những lúc cùng bố mẹ đi chơi, du lịch…trẻ có thể họa nên những bức tranh mà trẻ quan sát được, nhưng có những trẻ có nhiều khó khăn tuy vậy điều này không có gì đáng quan ngại mà nên có những động viên và đôi khi niềm yêu thích lại trở về trong trẻ.

Hội họa giúp trẻ phát triển khả năng giao tiếp, sự tự tin, tốt cho sức khỏe não bộ và sự khéo léo. Thật sự đây là một hoạt động rất tốt và trẻ học được nhiều điều thông qua những bức tranh do chính trẻ tạo ra.

Bs Ái Thủy